Różnice kulturowe w projektach

Żyjemy obecnie w czasach intensywnej, międzynarodowej współpracy gospodarczej. Przedsiębiorstwo działające w środowisku międzynarodowym musi być świadome, że sukces związany jest z tym, czy dobrze pozna i zrozumie motywy działania swoich zagranicznych partnerów.

Z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej znacznie uwidoczniły się różnice między ludźmi różnych kultur i narodowości. Nie sposób wszystkich wrzucić do jednego „worka” i udawać, że wszystkimi rządzą te same instynkty, emocje i aspiracje. Kultura obejmuje przekazywany z pokolenia na pokolenie całokształt dorobku danej społeczności, w tym przekonania, wzory postępowania i reguły współżycia. To co widoczne jest na zewnątrz można określić mianem warstwy powierzchniowej i jest tym co najszybciej rzuca się w oczy i jest jawna. Warstwa ukryta składa się z szeregu różnych koncepcji, które ukształtowały się w procesie rozwoju danej kultury i wynikają z kultywowanych przez nią wartości. Można wywnioskować, że z kulturą jest jak z górą lodową. Wiadomo, że z wody wystaje tylko szczyt góry. Znacznie większa jej część jest niewidoczna. Spotkanie z taką przeszkodą może doprowadzić do fiaska negocjacji, zwłaszcza dlatego, że w wielu przypadkach członkowie zespołów projektowych nie wiedzą jaki kształt ma część góry znajdująca się pod wodą. W takiej sytuacji często dochodzi do nieporozumień i konfliktów między stronami.

 Chcąc analizować daną kulturę oraz zachowania partnerów, można przyjąć model wymiarów kulturowych, który został wprowadzony przez Geerta Hofstede [1]. Analizując zmienne, gdzie bazą jest dana kultura, można lepiej zorientować się i zrozumieć różnice kulturowe i lepiej wykorzystywać je w projektach, które realizowane są w środowisku międzynarodowym. Klasyfikacja według Hofstede dzieli się na cztery wymiary.

• power distance index, dystans wobec władzy – stopień akceptacji nierównomiernego rozdziału władzy. Określa również stopień akceptacji jednostek dla występujących pomiędzy niemi nierówności,
• individualism, postrzeganie jednostki – wzajemne zależności zachodzące między ludźmi. Odpowiada na pytanie jaka jest orientacja jednostki na działanie indywidulane lub grupowe?,
• masculinity, współzawodnictwo – Określa, czy w danej społeczności dominuje kultura „męska”, zorientowana np. na osiągnięcia, status społeczny, posiadanego bogactwa lub „kobieca”, zorientowana na ludzi, opiekę nad innymi oraz stabilizację,
• uncertainty avoidance index – wymiar unikania niepewności. Określa stopień w jakim życie grupy jest uregulowane i sformalizowane. Dotyczy analizy kultury pod kątem elastyczności akceptacji nowości i zmian,

Każdą kulturę można analizować według innych zmiennych, które są w danym projekcie istotne. Przykładem może być stosunek do czasu i harmonogramów. Na tym polu można podać poniższe przykłady kultur.

• monochroniczna,
• polichroniczną.

Kultura monochroniczna charakteryzuje się punktualnością, dotrzymywaniem terminów, ścisłą koncetracją nad jednym zadaniem w danym czasie oraz dobrym planowaniem. Do przedstawicieli tego typu kultur zaliczyć można kraje nordyckie, germańskie, Japonię i kraje północnoamerykańskie. Przeciwieństwem jest kultura polichroniczna, gdzie dominuje działanie w zależności od bieżącej sytuacji, występują częste zmiany planów oraz prowadzenie kilku spraw jednocześnie. Podsumowując, Polska jest krajem o kulturze umiarkowanie monochronicznej, gdzie w wielu sprawach jest miejsce na elastyczność, kreatywność i otwartość na uzasadnione zmiany planów. W codziennej pracy wiele razy mamy do czynienia z sytuacjami na które wpływają uwarunkowania kulturowe. Niekiedy rodzą się pytania. „Dlaczego oni nie odpowiadają na moje e-maile?”, „Przecież mamy dużo pracy. Czy ważniejsze jest zwiedzanie miasta, niż zabranie się od razu do wspólnej pracy?”, „Dlaczego oni są nieuchwytni, może nie chcą negocjować?”. Eksperci zgadzają się, że niedogodności i potknięcia związane z różnicami kulturowymi są nieuniknione. Wiedza o partnerach i ich lokalnej kulturze, rozwijana podczas kontaktów, jest na pewno cennym doświadczeniem, przyczyniającą się do owocnej i długiej współpracy.


Źródła
1.    Geert Hofstede Homepage
http://stuwww.uvt.nl/~csmeets/
http://www.geert-hofstede.com/