Pomagamy Project Managerom w ich codziennej pracy
Strona główna
Artykuły
Software
News
Forum
PM Support
PM Słownik
Partnerzy
Szkolenia
YPM
Praca
dzień 10 September 2010
tydzień 36, dzień 253
imieniny: Łucji, Łukasza

PROMUJ SIEBIE NA 4PM


Opisz ciekawe doświadczenia w pracy PM
 i wyślij swój artykuł na adres biuro@4pm.pl

Pokaż, że w swojej dziedzinie
jesteś ekspertem.


POLECAMY

Wypowiedz się na naszym FORUM.

Najciekawsze dyskusje dotyczące zarządzania projektami!
więcej

POLECAMY

PM Podcast

Publikujemy na naszym portalu audycje na temat zarządzania projektami.
W tym tygodniu
The Lazy Project Manager

WARTO WIEDZIEĆ

Szukasz programu wspomagającego prace zespołu?
A może chcesz lepiej śledzić postęp w projekcie?

Zobacz porównanie różnorodnego oprogramowania wspomagającego zarządzanie projektami
prześlij znajomemu  wersja do druku 
4PM > Artykuły > Finanse > Obszary kompetencji menedżera...
Grair Magakian

Obszary kompetencji menedżera w zarządzaniu Instytucją Zarządzającą redystrybucją Funduszy Unijnych

Aby procesy decyzyjne z zakresu redystrybucji Funduszy UE zostały podjęte celem ich skutecznej absorpcji, personel Instytucji Zarządzającej (IZ) [1]  powinien posiadać m. in. określone kompetencje, które można podzielić na co najmniej trzy kategorie:
a) intelektualne [2],
b) interpersonalne,
c) profesjonalne [3].

Na marginesie warto zaznaczyć, iż dokumenty unijne w sposób mało precyzyjny określają zasady zarządzania redystrybucją, zostawiając IZ dość duży obszar samodzielnych rozwiązań [4]  - stąd, m. in., wyjątkowe znaczenie kompetencji menedżera IZ).

Wynika z tego, iż w szczególności kluczowym składnikiem kompetencji menedżera IZ są umiejętności (nabyte drogą nauki bądź doświadczenia) i każda z w/w kategorii składa się z kilku szczegółowych kompetencji.

W tych okolicznościach w wielu przypadkach Kompetencje intelektualne  dość często stają się kompatybilne z Kompetencjami profesjonalnymi [5]. Dowodem tego mogą być np. umiejętności uwzględniające zróżnicowanie
a) potrzeb mieszkańców regionu,
b) jednostek gospodarczych,
c) zasobów i walorów lokalnego środowiska naturalnego,
d) zagospodarowania infrastrukturalnego,
e) regionalnego potencjału gospodarczego, technicznego, kadrowego i naukowego,
f) poziom edukacji społeczeństwa, posiadane umiejętności i kwalifikacje oraz ich różnorodność,
g) tradycje kulturowe i produkcyjne,
h) aktywność społeczeństwa; zasoby instytucjonalne, w tym instytucje otoczenia rynkowego itd. [6].

Z perspektywy wymienionych czynników rozwoju lokalnego dominantem są Kompetencje intelektualne, zaś role się zmieniają i (będąc cały czas w relacjach współuzupełniających) stają się dominantem Kompetencje profesjonalne gdy do nich zaliczymy również czynniki:
a) wpływające na poziom walorów zasobów (czyli tych, które decydują o możliwościach i łatwości uzyskania wszystkich niezbędnych czynników produkcji);
b) wpływające na poziom walorów popytu (a więc tych, które decydują o możliwościach zbytu produkowanych dóbr i usług);
c) determinujące atrakcyjność województwa (dla instytucji i potencjalnych mieszkańców) oraz
d) związane z ilością i jakością usług (świadczonych przez działające w województwie instytucje) [7].

Określając strefę zastosowań Kompetencji intelektualnych można stwierdzić, iż jest to trafne rozpoznanie na poziomie regionalnym i krajowym charakteru projektów oraz zadań związanych z wdrażaniem danego Funduszu. Wszakże kompatybilność Kompetencji intelektualnych z Kompetencjami profesjonalnymi wskazuje na związek między wiedzą i możliwościami „poszczególnych specjalistów, ekspertów i menedżerów” [8].

W świetle wyżej przytoczonych sądów łatwo wywnioskować, iż wzajemne uwarunkowania oraz współuzależnienie konkretnego projektu i rozwoju regionalnego z perspektywy Kompetencji profesjonalnych muszą uwzględniać czynniki ekonomiczne, społeczne, techniczne i technologiczne, ekologiczne oraz polityczne [9]. A więc Kompetencje profesjonalne menedżera IZ mają za zadanie liczyć się co najmniej z kolejnymi czynnikami wypływającymi na rozwój lokalny (na przykład stan surowców mineralnych, rolniczych, leśnych i wodnych; zasoby pracy; kapitał inwestycyjny; przedsiębiorstwa lokalne i zewnętrzne; zagospodarowanie transportowe i komunikacyjne; potencjał produkcyjny, usługowy (szczególnie przemysłowy); nowoczesne technologie; rynek lokalny i zewnętrzny; umiejętności i chęci samorządów terytorialnych; istnienie sił społecznych popierających rozwój itd. [10]). 
Zobaczmy jak to wygląda na schemacie przedstawiającym proces oceny wniosku o dofinansowanie, uwzględniając fakt, iż minimalna punktacja dla wnioskodawcy powinna być co najmniej 60% (w przeciwnym razie wniosek zostanie odrzucony).

Rysunek 1: Schemat trafnego podejmowania decyzji w procesach redystrybucji

 Opracowanie  własne 

W rzeczywistości redystrybutor, czyli IZ (w szczególności menedżer) balansuje na linii 2, zaś Kompetencje intelektualne i profesjonalne pozwalają unikać linii 1 i skutecznie wpływać na rozwój regionalny poprzez ukierunkowanie się linią 3 [11]. 
Kolejna skomplikowana materia, to Kompetencje interpersonalne, które stanowią jakby łącznik między Kompetencjami intelektualnymi i profesjonalnymi oraz całokształtem procesów decyzyjnych redystrybucji Funduszy Strukturalnych.
Odnalezienie własnego „ja” menedżera w mechanizmie IZ nie należy do łatwych zadań, bowiem w dość gęstym szeregu rozporządzeń wspólnotowych, krajowych i regionalnych można łatwo się zgubić. Na różnych szczeblach podejmowania decyzji o redystrybucji czasem ogromnych środków mogą pojawiać się komplikacje nawet w relacjach interpersonalnych o co najmniej następujących charakterach:
1.    nadmiar dominacji i kontrolowanie innych wynikające z możliwości decydenta,
2.    wywyższanie się własną wiedzą bądź doświadczeniem,
3.    społeczne wycofanie się na przykład z powodu obawy, iż można zostać oskarżonym o kumoterstwo, co powoduje również chłód w kontaktach interpersonalnych,
4.    zawiść i mściwość – „ja redystrybuuje, ale to inni korzystają”,
5.    obawa przed podjęciem niesłusznej decyzji mimo licznych odgórnych wytycznych [12].

Podsumowując ogólny opis wymaganych Kompetencji interpersonalnych, można je uschematyzować w następujący sposób:

Rysunek 2: Wymagane kompetencje interpersonalne
Opracowanie własne

Współzależność a nawet sprzężenie zwrotne poszczególnych elementów tychże kompetencji ewidentnie wstępuje w korelacje, jakkolwiek dopiero w pozycji „konsensus decyzyjny” ujawnia się ich skuteczność.

Uwzględniając w/w czynniki, można stwierdzić, iż w miarę sprecyzowany obszar kompetencji zarządzania procesami redystrybucji wygląda jak na rysunku nr 3:

Rysunek 3: Schemat sprecyzowanego obszaru kompetencji zarządzania IZ

 Opracowanie własne [13]

Zobaczmy co się dzieje z obszarem kompetencji, gdy zasadnicza prosta D zmienia się w hipotetyczne D1 – czyli IZ Funduszami UE posiada dość wysokie kompetencje, umiejętności oraz wiedzę z zakresu programów i celów Funduszy UE. Projektowanie wysoko stojącego D1 na wymiar B jednoznacznie wskazuje, iż pełne korzystanie z tej wiedzy stanie się dominantą i może „ogłuszyć” wiedzę z zakresu celów rozwoju własnego regionu, odpowiednio minimalizując obszar kompetencji z C na C1. Natomiast ewentualna D2 spowoduje odwrotną reakcję z tym samym negatywnym skutkiem. W sumie najrozsądniejszym obszarem kompetencji jest C1, gdzie skupiają się wszystkie elementy obu wymiarów – A i B [14].

Zadaniem skutecznego menedżera IZ jest m. in. pogodzenie w/w obszarów kompetencji całego personelu zarządzającego redystrybucją Funduszami UE. Jakkolwiek to niełatwe zadanie jest możliwe tylko i wyłącznie pod jednym warunkiem: sam menedżer powinien poprzez swoje Kompetencje interpersonalne łączyć Kompetencje intelektualne i Kompetencje profesjonalne tak własne, jak i całego zespołu.

1. Instytucja Zarządzająca (IZ) – jest to instytucja odpowiedzialna za zarządzanie poszczególnymi programami operacyjnymi. Przed realizacją programu operacyjnego IZ przygotowuje uzupełnienie danego programu operacyjnego i przekazuje do akceptacji Komitetowi Monitorującemu program operacyjny, a następnie przesyła do Komisji Europejskiej. IZ m.in. zapewnia, iż wydatki współfinansowane środkami pochodzącymi z UE są poprawnie zarządzane i księgowane. Jest ona również odpowiedzialna za zgodność ze wspólnotowymi zasadami polskich zasad zawierania kontraktów publicznych i pomocy publicznej, dostarcza Instytucji Płatniczej wnioski o płatność zgodnie z wszelkimi wytycznymi wydanymi przez tę instytucję, przygotowuje i wdraża plan działań w zakresie informacji i promocji danego programu operacyjnego itd. (źródło http://www.fundusze.uni.opole.pl/show.php?id=19)
2. Intelekt z łac. intellectus (pojmowanie, rozumienie), filoz. władza poznawcza służąca do ujmowania istoty rzeczy, tworzenia pojęć i wiedzy (źródło: Encyklopedia PWN). 
3.  Szerzej zob.: M. Pawlak, Zarządzanie projektami, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007 r.; M. Żmigrodzki, Metodyka zarządzania wiedzą, http://www.e-mentor.edu.pl/artykul_v2.php?numer=13&id=247; P. Smółka, Kompetencyjne ujęcie kreatywności pracownika, http://www.miekkie-kompetencje.pl itd. 
4. Np.: opisując zarządzanie IZ, Rozporządzenie Rady nr 1260/1999 z dnia 21.06.1999 r. zaznacza tylko zakres odpowiedzialności IZ (ustanowienie systemu zbierania wiarygodnych informacji finansowych i statystycznych dotyczących wykonania, celem sporządzenia wskaźników monitoringu, za przekazanie tych danych zgodnie z
rozwiązaniami uzgodnionymi między Państwem Członkowskim i Komisją, przy wykorzystaniu w miarę możliwości systemów komputerowych; organizowanie, we współpracy z Komisją i Państwem Członkowskim, oceny w połowie okresu programowania, zapewnienie, że instytucje biorące udział w zarządzaniu i wykonywaniu pomocy zachowują wyodrębniony system rachunkowości itd. (szerzej zob.: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych – tytuł IV, rozdział I, art. 34).
5. Tradycyjnie Kompetencje intelektualne zawierają również następujące elementy: operatywność –  zdolność szybkiej analizy informacji i umiejętność kreatywnego rozwiązywania trudnych problemów; organizacyjność – umiejętność ujmowania wielorakości problemu oraz przywiązywania równorzędnej uwagi do szczegółów; zaangażowanie i odporność na stres – pozytywne nastawienie do rzeczywistości nawet w sytuacji presji (czasu i osób), umiejętność logicznego reagowania na sytuacje kryzysowe; motywacja – zdolność i umiejętność wykonywania pracy poza własnymi obowiązkami celem rozwiązania trudnego problemu, który nie jest w ramach własnej odpowiedzialności; itd. 
6. Szerzej zob.: J. Kot, Rozwój lokalny …, op. cit., str. 150 – 152. 
7. Szerzej zob. tamże
8. B. Ekstowicz, Kompetencje w Zarządzaniu Projektami oraz Programami Pomocowymi UE w Polsce, http://globaleconomy.pl/content/view/366/40/ (autor podkreśla też fakt, iż„ bardzo ważnymi kompetencjami […] są kompetencje w układzie następujących kombinacji: a) wiedzy merytorycznej, zarówno tej o charakterze technicznym jak i tej miękkiej, np. wiedzy społecznej; b) umiejętności poznawczych i społecznych; ukrytych (np. myślenie analityczne), jak i widocznych (interesujący sposób prezentowania treści); c) motywów; są to potrzeby leżące u podstaw zachowania się określonej osoby w strukturze organizacyjnej; d) cech osobowości,
dyspozycji do zachowania się w określony sposób; e) pojęcia "JA" - indywidualnych wartości i postaw”.)
9. Szerzej zob.: J. Kot, Rozwój lokalny …, op. cit., str. 153
10. Szerzej zob.: tamże, str. 153 – 156
11. W diagramie trzeba też zwrócić uwagę na to, iż niebieska linia (nr 1) odzwierciedla niejasności i niebezpieczeństwa wynikające z
podejmowania decyzji, zaś zielona linia (nr 3) wskazuje na pewność właściwej decyzji. Czerwona linia (nr 2 - linia minimalnej punktacji pozwalającej uzyskać dotację) jest tym niebezpiecznym elementem, który może mieć ogromny wpływ na rozwój ekonomiczny.12. por.: m. in. P. Smółka, Kompetencje Interpersonalne, wortal miekkie-kompetencje.pl; J. Stewart, Mosty zamiast murów, PWN, Warszawa 2003; Z. Uniszewski, Konflikty i Negocjacje, Prószyński i S-ka, Warszawa 2000 itd.
13. Szerzej zob.: G. Magakian, Porażki i sukcesy w zarządzaniu projektami unijnymi, (źródło: http://www.skutecznyprojekt.pl/artykul.htm?AID=87)
14. Na marginesie warto zaznaczyć, iż na poszukiwanie i znalezienie pracowników z odpowiednimi kompetencjami (oraz na późniejsze zarządzanie nimi) ma również ogromny wpływ fakt czy zarządzaniem redystrybucji Funduszy Strukturalnych zajmuje się instytucja rządowa ub samorządowe czy też jednostki sektora prywatnego (tzw. zewnętrzna IZ). W przypadku jednostek sektora prywatnego zyski (czyli w ogóle istnienie firmy) są uzależnione od skutecznej i odpowiedzialnej absorpcji Funduszy Unijnych i w tych okolicznościach dość skutecznie działa następujący mechanizm:

Rysunek 4: Schemat cyklu zarządzania zasobami ludzkimi w firmie

 Źródło: Kompetencje, Zarządzanie nastawione na rezultaty, http://www.solution.pl/case2_zarzadzanie.html
                                                                              

GRAIR MAGAKIAN
„Autor, współtwórca i przewodniczący Stowarzyszenia na Rzecz Postępu Demokracji ERWIN (www.erwin.org.pl), od lat specjalizuje się w problematyce zarządzania procesami decyzyjnymi redystrybucji funduszy UE”. 




Użytkownicy, którzy przeczytali ten artukuł, przeczytali również

Komentarze do tego artykułu
temat komentarza*
twoje imię*
twój e-mail
twój komentarz*
kod
kod zabezpieczający*
Project Evolution we współpracy z UGCS Ltd PRINCE2 ™ is a Trade Mark of the Office of Government Commerce The PRINCE2 Cityscape logo ™ is a Trade Mark of the Office of Government Commerce, and is Registered in the U.S. Patent and Trademark Office
powered by DeSmart