JAK WDOROŻYĆ UDANY PROJEKT PPP? - Cykl przedsięwzięć PPP

Ocena wykonalności przedsięwzięć typu PPP

Efektywność procesu zmierzającego do wdrożenia PPP, zależna jest od wypracowania przez władze publiczne odpowiednich regulacji, przydatnych następnie przy planowaniu stosownej strategii. Przed rozstrzygnięciem kwestii, czy dane przedsięwzięcie może być wdrożone, władze powinny ocenić swe zdolności i możliwości z nim związane. Na wynik analizy co do wykonalności PPP wpływ będzie miała również odpowiedź na pytanie, czy sektor prywatny zainteresowany jest współpracą w danych okolicznościach, oraz czy PPP jest najlepszą metodą realizacji danego rodzaju przedsięwzięć. Rozpoczęcie pierwszego etapu wdrażania PPP musi być poprzedzone spełnieniem szeregu działań fazy przygotowawczej, wśród których wyróżnić można:

1. Wskazanie podmiotów odpowiedzialnych za całość przedsięwzięcia, czyli określenie, kto posiada odpowiednie kompetencje do podejmowania kluczowych decyzji oraz regulowania procesu.
2. Wypracowanie (przy wykorzystaniu własnego personelu czy też we współpracy z ekspertami zewnętrznymi) umiejętności pozwalających na przeprowadzenie stosownych prac projektowych i postępowania przetargowego, ocenę złożonych ofert oraz monitoring całego przedsięwzięcia.
3. Wypracowanie odpowiedniej polityki, zawierającej przesłanki podejmowania kluczowych decyzji w oparciu o relacje typu PPP, oraz upewnienie się co do tego, eż dane przedsięwzięcia realizowane są zgodnie z prawem.
4. Ustanowienie procedur pozwalających na sprawne świadczenie usług oraz bieżącą ewaluację tego procesu.
5. Rozwijanie polityki w zakresie PPP, obejmującej świadczenie usług zarówno dostarczanych obecnie, jak i tych, które mogą być dostarczane w przyszłości, dla spójnego procesu planowania, który pozwoli na wczesną identyfikację możliwości wprowadzenia PPP tam, gdzie jest to uzasadnione.
6. Zintegrowanie realizowanych przedsięwzięć z wymogami harmonizacji oraz z priorytetami w zakresie finansowego wsparcia ze strony UE.

Celem opisywanego etapu działań jest ustalenie, czy PPP jest odpowiednią metodą realizacji zamierzonego przedsięwzięcia. Komisja może odgrywać na tym etapie znaczną rolę, szczególnie w zakresie wsparcia instytucjonalnego i zabezpieczenia efektywnego rozwoju przedsięwzięć typu PPP. Odpowiedzialność za prawidłową ocenę okoliczności i samą decyzję o wdrożeniu przedsięwzięcia ponoszą władze zainteresowane realizacją swych działań w oparciu o partnerstwo. Kluczową kwestią decydującą o powodzeniu PPP jest przekonanie sektora prywatnego do tego, że opłaca się zaangażować w projekt.

Sama KE widzi swą rolę w zakresie promowania odpowiedniego przygotowania projektów PPP szczególnie w powyższych badaniach, które zaniedbywane są, jej zdaniem, w nowych państwach członkowskich.

Zakres zastosowania PPP jako metody wywiązywania się z zadań publicznych zależny będzie od założeń lokalnej polityki, oczekiwań wiązanych z tą metodą oraz ze stopniem otwartości władz i społeczeństwa na współpracę z sektorem prywatnym.

Na omawianym etapie władze powinny uzyskać odpowiedź, czy dane przedsięwzięcie możliwe jest do osiągnięcia dzięki współpracy z sektorem prywatnym. Poniżej przedstawiono najważniejsze pytania, na jakie powinna znaleźć się odpowiedź na tym etapie:

1. Na jakie przeszkody i ograniczenia natrafić mogą poszczególne warianty PPP ?
2. Czy sektor prywatny zainteresowany jest współpracą na warunkach, jakie odpowiadają władzy publicznej inicjującej dane przedsięwzięcie ?
3. Czy PPP jest najlepszą metodą dostarczania określonego rodzaju usług czy infrastruktury ?

Przeszkody i ograniczenia
Władze publiczne powinny pamiętać o licznych przeszkodach i ograniczeniach, które mogą utrudniać realizację przedsięwzięć typu PPP. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich:

Czynnik	Komentarz
Założenia polityki szczebla centralnego i lokalnego	Czy istnieje akceptacja dla projektów PPP w obecnej formie oraz zastosowania poszczególnych instrumentów występujących w tego typu przedsięwzięciach? Czy PPP wpisuje się w inne polityki rządu, np. socjalną, gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność?
Zasięg władzy prawodawczej	Czy dany podmiot publiczny posiada odpowiednie kompetencje do angażowania się w przedsięwzięcia typu PPP? Czy istniejące ramy prawne zapewniają w trakcie PPP odpowiednią (przywódczą) rolę sektorowi publicznemu? Jak kształtują się kompetencje strony publicznej do zaciągania zobowiązań wywierających skutki budżetowe (szczególnie w zakresie zarządzania deficytem budżetowym i długiem publicznym)?
Ramy podatkowe przedsięwzięcia	Jaki jest status PPP w świetle prawa podatkowego? Jakie są możliwości oferowania ulg i zwolnień podatkowych partnerom prywatnym?
Wymagania dotyczące sprawozdawczości i rachunkowości	Jakie standardy funkcjonują w zakresie sprawozdawczości budżetowej związanej z PPP? Jaki jest zakres stosowania przepisów zapewniających jawność finansów publicznych w zakresie obejmującym zagadnienia finansowe
Zagadnienia finansowe	Czy finansowanie z sektora prywatnego jest konkurencyjne w stosunku do finansowania ze źródeł publicznych? Jaki jest efektywny koszt pozyskania kapitału w ramach PPP? Czy projekt może być oparty o samofinansowanie? Jakie mechanizmy wsparcia finansowego są osiągalne?
Kwestie polityczne i socjalne	Czy władze centralne posługujące się PPP postrzegane są jako godne zaufania? Czy istnieje polityczne poparcie dla realizacji przedsięwzięć opartych o PPP? Czy PPP jest społecznie akceptowalne?
Zdolność integrowania (łączenia) różnych form finansowania przedsięwzięcia	Czy PPP może być objęte aktualnie funkcjonującymi mechanizmami finansowania, stosowanymi przez KE oraz co powinno być zmienione, aby finansowanie takie mogło być prowadzone w szerszym  zakresie?